Ne teorite e sotme behen perpjkekje qe keto terma te perdoren ne kuptimin e tyre te sakte. Kenaqesia nuk duhet kuptuar kurrsesi si nje loje, zbavitje spontane, kalim kohe, ndersa, dobia si pune, detyre apo mesim didaktik. Nese flasim per letersine e vertete, kenaqesia dhe dobia qe percillen prej saj jo vetem qe nuk e perjashtojne njera-tjetren, por shkrihen natyrshem.

Kenaqesia qe lind nga leximi i vepres letrare eshte e nje shkalle te larte, e nje veprimtarie te larte njerezore, qe lidhet me sferen shpirterore te saj. Ndersa dobia eshte nje seriozitet i kendshem, qe lidhet me pershtypjen artistike qe fiton lexuesi gjate leximit te vepres letrare. Kjo pershtypje artistike eshte rezultat i nje leximi te plote ku marrin pjese ndjeshmeria dhe intelekti. Gjerndja emocionuese e shpirterore qe krijohet gjate leximit te plote te vepres, quhet gjendje e perjetimit artistik.

Keshtu funksioni paresor i letersise eshte funksioni estetik (nga greq. asthetikos-ndjenje), qe do te thote te ngjalle te lexuesi ndjenjen e se bukures.

E bukura ne art qendron me lart se e bukura ne natyre, pasi ne art ajo na jepet e plotesuar me anen shpirterore te krijuesit. Ketej del edhe vlera e perhershme dhe e pazevendesushme e artit te letersise./abcshqip